ΑΔΕΙΑ ΜΥΑΛΑ Ή ΑΝΟΙΧΤΑ;

Δεν ξέρω για εσάς, αλλά η αφεντιά μου κάθε φορά που μπαίνει ο Σεπτέμβρης, δεν μπορώ αλλιώς-νομοτελειακά θα έλεγα-φέρνω στο μυαλό μου το σχολείο και το πανεπιστήμιο. Για όσους δε με ξέρετε σας λέω ευθαρσώς ότι είμαι του γιατρού-πελατεία λέμε και ο λόγος που το αναφέρω αυτό είναι επειδή από παιδί, κάθε καινούρια σχολική χρονιά για μένα διαπνεόταν από ένα κύμα ενθουσιασμού για όλα τα καινούρια που έρχονται και ισοδυναμούσε σαφώς με την ανακάλυψη νέων καταφύγιων. Αν το καλοσκεφτεί κανείς βέβαια, ειδικά όσο μεγαλώνει, η ανάπτυξη της κοινωνίας που βασίζεται στη γνώση είναι τεράστια και η αναβάθμισή της αδιαμφισβήτητη, μιας και εφοδιάζει τους νέους με υψηλή αντίληψη και εμπειρία. Σε αυτό το σημείο όμως θα αποφύγω τα εύκολα ηθικολογικά κλισέ και θα φτάσω στο τώρα και στους μαθητές του σήμερα, τους όποιους παρακολουθώ από τη σκοπιά της καθηγήτριας, πια...
 

Η κρίση όπως θα έχετε διαπιστώσει δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι οικογενειακή, εκπαιδευτική, είναι κρίση αξιών. Η κρίση φέρνει την αβεβαιότητα και η αβεβαιότητα την απαισιοδοξία. Ίσως το μεγαλύτερό της θύμα να είναι τα παιδιά και οι νέοι. Η συντριπτική τους πλειοψηφία δεν το θέλει το σχολείο, δεν το αγαπά, δε μαθαίνει και κατ'επέκτασιν δεν τολμά, δεν πεισμώνει, δεν πιστεύει (ίσως επειδή δεν τους πιστεύουν) και απαισιόδοξοι πια κλείνουν τα αυτιά στο παρελθόν και τα μάτια στο μέλλον. Μιλώντας με τους μαθητές μου διαπιστώνω πως έχουν την αίσθηση πως κάθε προσπάθεια οδηγεί σε αδιέξοδο. Ο μόχθος θεωρείται άγονος και το ενδιαφέρον είναι ότι θεωρείται a priori προτού καν αρχίσουν να ιδρώνουν. Οπότε γιατί να διαβάσουν, γιατί να μάθουν αφού δεν τους δίνεται καμία υπόσχεση για το μέλλον; Η λύση τους λοιπόν είναι το παρκάρισμα στην τηλεόραση και στον υπολογιστή που όμως κατά τη γνώμη μου οδηγεί σε ασφυξία. Γιατί; Επειδή η ψηφιακή επανάσταση μπορεί να τους έχει κάνει πιο δεκτικούς σε τεχνολογικά ερεθίσματα αλλά έχει βαθύνει το χάσμα και έχει δημιουργήσει δυσαναλογίες. Παίζουν στα δάχτυλα το πληκτρολόγιο, αλλά έτσι δεν χάνουν απλά το τρένο της σωστής πληροφόρησης, αλλά και το τρένο της γνώσης και της κριτικής σκέψης. Πέφτουν στη φάκα της αποχαύνωσης. Τι μαθαίνουν οι νέοι σήμερα; Τίποτα, σας απαντώ, πέρα από μερικές παπαγαλίες. Εδώ ζούμε την εκπαίδευση της αμάθειας. Η ψηφιακή μας γενιά είναι τραγικά ανορθόγραφη, ιστορικά αναλφάβητη και κυρίως ανόρεχτη για την κατάκτηση του εξαιρετικού.
 

Για να αποδώσω ωστόσο όλες τις ευθύνες, τη μεγαλύτερη ευθύνη την έχουμε εμείς οι καθηγητές. Αν σκεφτούμε τις ορδές ουσιαστικά αμόρφωτων και ακαλλιέργητων καθηγητών που έχουν κατακλύσει το δημόσιο και όχι μόνο, καταλαβαίνουμε ότι οι μαθητές δεν έχουν και ιδιαίτερα πρότυπα μπροστά τους. Άρα, για να γίνεις καθηγητής στην Ελλάδα, δεν είναι απαραίτητο να κατέχεις το αντικείμενό σου. Αστικοβολεμένοι, μονοδιάστατοι, ξεπετέ και αισθητικής πλυσταριού, αρκετοί από αυτούς βαριούνται, έχουν υποστεί σημάδια καθίζησης και δείχνουν στα παιδιά πως μπορούν να βολευτούν και να βάψουν αυγά με ηχηρά εκφυσήματα αερίων. Κατά συνέπεια, δεν είναι ότι πάντα τα παιδιά δεν αγαπούν τα γράμματα, αλλά το σχολείο από μόνο του δεν έχει πια τη γοητεία και δεν προσκαλεί τα παιδιά σε καμία περιπέτεια. «Καθηγητής είναι αυτός που μιλάει στον ύπνο κάποιου άλλου», είπε κάποτε ο εξαίρετος ποιητής W.H.Auden και δεν απέχει πολύ από την αλήθεια. Δεν τους μαθαίνουμε τίποτα ή έστω κατασκευάζουμε μικρά εκκολαπτόμενα παπαγαλάκια που δεν έχουν φυσικά τη δίψα της εξερεύνησης, δεν ξέρουν να τεκμηριώνουν άποψη και αντί να βγάλουμε σκεπτόμενους πολίτες, στην καλύτερη περίπτωση βγάζουμε γρανάζια στην παραγωγή. Και αν με πιάνεις, δεν είναι ότι με ενοχλεί τόσο η παπαγαλία και η ανακύκλωση, όσο η ανέμπνευστη γραμμή.
 

Και για να μη σας κουράζω, τα πράγματα μέσα στη δυσκολία τους είναι απλά. Αν θέλουμε πραγματικά καθηγητές και μαθητές να επιτύχουμε εκπαίδευση υψηλής ποιότητας και να μεγαλώσουμε τη διάνοιά μας πρέπει να κυνηγήσουμε τη γνώση και όχι αυτή εμάς. Και η γνώση γεννιέται μόνο μέσα από την ανακάλυψη και την επανακάλυψη και για να φτάσουμε ως εκεί χρειαζόμαστε την ασίγαστη, ανυπόμονη, συνεχή, ελπιδοφόρα αναζήτηση που οι άνθρωποι κάνουμε στον κόσμο. Ο πατέρας μου, μου έλεγε από μικρή πως οι γνώσεις μου θα είναι το μοναδικό πράγμα που θα είναι πραγματικά δικό μου στη ζωή μου και φτάνω να πιστεύω ότι είχε δίκιο. Τίποτα άλλο δε μας ανήκει σε αυτή τη ζωή, παρά μόνο οι γνώσεις. Αν είσαι μαθητής και με διαβάζεις, μην τις αφήσεις να σου φύγουν. Αν είσαι καθηγητής και κάνεις το ίδιο, κάνε πράξη αυτό που έμαθα εγώ στο πανεπιστήμιο από τον William Butler Yeats... «η εκπαίδευση δεν είναι το γέμισμα ενός κουβά, αλλά το άναμα μιας φλόγας».
Καλή Σχολική Χρονιά
 
Γράφει η Βίκυ Δούκα
BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS